Programme of Armenian Studies

Home » Fundraising Walk 2017 » Journals » Burgos – León

Burgos – León

Սպանական Ճանապարհորդագրութիւն

 

Երեքշաբթի, 13 սեպտեմբեր

Դէպի Պոատիյա

.   Սովորականին նման կանուխ կը սկսիմ: Բաւական ժամանակ անց` բարձունքի մը ստորոտն եմ: Բարձրանալ կը սկսիմ, թէք վերելքի կէսին յոգնութեանս որպէս վարձատրութիւն, գետինը յիսուն եւրօ կը գտնեմ: Այս գումարը օրապահիկէ մը աւելի է, այս քայլարշաւի ընթացքին խնայողութեամբ ապրողի մը համար՝ երկու օրուայ ծախս: Օրս բացառիկ լաւ սկսաւ, յուսամ այսպէս ալ կ’աւարտի:

.  Բարձունքը նուաճելէս քիչ անց` կը միանամ աւտրալիաբնակ արժանթինածին Կասթոնին: Զինք առաջին անգամ Զուպիրի տեսած էի, բայց չէինք ծանօթացած: Կը խօսինք մեր գործերու մասին: Կ’ուզէ անձնական գործ մը սկսիլ: Նկատի ունենալով իմ փորձառութիւնս այս բնագաւառին մէջ, խորհուրդս կը հարցնէ: Կը փորձեմ օգտակար ըլլալ: Կը խօսինք քաղաքականութեան եւ աշխարհի խաղաղութեան մասին: Կը շեշտեմ մարդկութեան չարի նկատմամբ ունեցած հակամիտութիւնը, հետեւաբար՝ խաղաղութեան հաստատումին անկարելիութիւնը: Մարդկային նկարագրի որոշ կէտեր  հազարամեակներէ ի վեր չեն փոխուած: Կայ չար փոքրամասնութիւն մը, որ իր ժահրը կը հոսեցնէ դարերն ի վար, մարդկային պատմութիւնը վերածելով արեան բաղնիքի: Հայ գրականութեան նկատմամբ ծագած իր հետաքրքրութիւնը կը փորձեմ գոհացնել: Յատուկ ուշադրութիւն կը դարձնէ Նարեկացիի վրայ, կ’ուզէ աւելի իմանալ, կը խոստանամ գործերուն անգլերէն թարգմանութիւնը տրամադրել:
.   Մեր խօսակցութիւնը կ’ընդմիջուի, հասած ենք յաջորդ հանգստակէտը: Կէսօրուայ ճաշէն ու հանգիստէն ետք՝ ճամբայ կ’ելլենք: Մեզի կը միանայ մեր սեղանակիցը՝ մատրիտաբնակ սպանացի Քարլոսը: Այստեղ պզտիկ շեղում մը կ’ուզեմ ընել: Քայլարշաւիս առաջին շաբաթը այս քսանչորսամեայ երիտասարդին հանդիպած էի: Գործը կորսնցոցած եւ ընկերուհիէն բաժնուած՝ եկած էր մխիթարութիւն, հոգեկան հանդարտութիւն եւ կեանքի ճամբուն ուղղութիւնը գտնելու: Ինձմէ պահանջուած խորհուրդին ընդառաջելով իրեն ըսած էի, որ ճանապարհորդութեան աւարտին ընկերուհին տեղ մը հրաւիրէ եւ փորձէ հարցերը լուծել: Չեմ յիշեր, թէ ասկէ առաջ ոեւէ մէկը ընկերուհիի հարցով ինձմէ խորհուրդ խնդրած ըլլայ: Նեղ մասնագիտութիւնս չէ:

.   Երեքով խօսեցանք կեանքի եւ կրօնի մասին: Քարլոսի այն հարցին՝ թէ Աստուծոյ կը հաւատամ, ըսի որ կասկածապաշտ մըն եմ: Միտքս շարունակելով բացատրեցի, եթէ Աստուած բարի է, ուրեմն իր ստեղծագործութիւնը պէտք է բարի ըլլայ: Բայց իրականութեան մէջ աշխարհը բարութեան յորդառատ աղբիւր մը չէ, կայ տառապանք եւ ցաւ՝ ի մասնաւորի չարութիւն: Այս բոլորը՝ «Աստուած աշխարհը իր պատկերին համաձայն ստեղծեց»ի ջատագովներու դատը դիւրախոցելի թիրախի մը կը վերածէ: Ասիկա դեռ միայն հարցին բարոյական իմաստով: Կասթոնը համակարծիք էր: Ան հարց տուաւ, թէ աշխարհի մէջ ամէն բան բարի ըլլար, կեանքը անհետաքրքրական պիտի չըլլա՞ր: Ճիշդ է, չարը կեանքի այլազանութեան մաս կը կազմէ: Բարին չարի՛ն յարաբերակցաբար արժէք է: Չարը նուաճելը մարդկութեան մշտական պայքարն է, արմատախիլ ընելը՝ անհնարին: Խօսակցութեան ընթացքին ի յայտ կու գայ, որ երեքիս ալ կեանքերը որոշ տեսակի գերմարդկային դրական միջամտութեան  ենթակայ եղած են: Գտնուած ենք այնպիսի կացութիւններու առջեւ, երբ ստեղծուած բարդ իրավիճակներ, որոնց լուծումը մարդկայինէն անդին՝ միայն տարբեր տեսակի միջամտութեան մը կը կարօտէին՝   հանգուցալուծուած են: Կամ՝ դէպքերու նպաստաւոր շղթայումի հետեւանքով մեր երեքիս ալ կեանքերը հեզասահօրէն ընթացած են: Ի միջի այլոց, Քարլոսը աստուածապաշտ կաթողիկէ մըն է, որուն հաւատքը կեանքի վերջին վերիվայրումներուն պատճառով սասանումի ենթարկուած է: Քալելու նպատակներէն մէկը նաե՛ւ հաւատքի վերահաստատումն է:
.  Այս խօսակցութիւնը դեռ չամբողջացուցած, մեզմէ մօտաւորպէս յիսունէն եօթանասուն մեթր առջեւ, յանկարծակիօրէն պտուտակահողմ մը գետնէն դէպի երկինք կ’աշտարակուի, որ անմիջապէս կը վերածուի անձրեւախառն փոթորիկի: Երեքս անմիջապէս մեր փանչօները կը հանենք, բայց ի զուր, անկարելի է հագուիլ, փոթորիկը զայն վերածած է սուրացող ինքնաշարժէն դուրս հանուած  խելապատառ դրօշի մը: Շուրջս կը նայիմ պաստպարան մը գտնելու յոյսով: Անմիջապէս կ’անդրադառնամ, որ յամեցած Վարդավառի պատճառը, մեր չար բախտէն քսան մեթր առջեւ դաշտերու ամբողջ լայնքին երկարող ոռոգումի ցնցուղաւոր ջրախողովակներէն ցայտող ջուրն է: Առաջ կը նետուիմ, որպէսզի անոնցմէ անդին անցնելով՝ կրնամ անժամանակ լոգանգէն խուսափիլ եւ անձրեւանոցս հագնելու վրայ կեդրոնանալ: Մեծ դժուարութիւններէ ետք՝ կը յաջողիմ ինքզինքս մէջը տեղաւորել: Փոթորիկը իր հետ կը բերէ  կարկտախառն անձրեւ եւ ջերմաստիճանի անակնկալ անկում: Ամայի հսկայածաւալ դաշտի մը մէջ ենք, ո՛չ մէկ պատսպարան. մոռցիր ծառը, գոնէ գլուխ պաստպարելու համար նոյնիսկ թուփ մը չկայ: Վերադառնալը տխմարութիւն է: Վերադառնալ ո՞ւր, քիլոմեթրներով ամայի դաշտեր են, պարագանները ինչքան ալ ծանր ըլլան, միակ ընտրանքը առաջընթացն է:

.   Յաջորդող մէկուկէս ժամը անհատնում տափաստաններու մէջ, բնութեան տարրերուն դէմ անդուլ պայքար մը եղաւ: Փոթորիկին դէմ քալելը պատ ճեղքելու ուժ կ’ուզէ: Ցուրտէն ձեռքերս եւ մերկ դաստակներս կը սկսին անզգայանալ: Կասթոնը խորհուրդ կու տայ ձեռքիս գլխարկը եւ ջուրի շիշը իր ուսապարկին մէջ դնել, որպէսզի զանոնք կրնամ իրանիս վրայ սփռուած եւ մինչեւ ծունկերս հասնող անձրեւանոցիս տակը տաքցնել: Պոատիյա մեր մուտքէն տասը վայրկեան առաջ մեզի համար այս աննախընթաց փորձառութիւնը իր աւարտին հասաւ: Կասթոնը բնութեան այս կատաղութիւնը նախախնամութեան բարկութեան կը վերագրէ, յանդգնած էինք կասկածի տակ առնել անոր հեղինակութիւնը:

.  Արտակարգ օր մըն էր, յիսուն եւրօ գտնելէս եւ ազնիւ ճանապարհորդակիցներուս հետ իմացապարար զրոյցէս մինչեւ մեր անսպասելի արկածախնդրութիւնը՝ խորհրդածելու եւ օրագրելու բաւական նիւթ կայ: Բայց նախ ջիղերս պէտք է հանդարտեցնեմ: Մաքրուելէ եւ հագստանալէ ետք՝ յիսուն եւրօն գրպանս գլուխս իջեւանի խոհանոցէն ներս կը տնկեմ ու հեզամամբոյր իջեւանատիրոջը կը հարցնեմ, թէ ո՞րն է տեղական աւանդական խմիչքը: Բաժակի մը մէջ երեք մատի չափ եւ երկու սառով կարմրագոյն խմիչք մը կու տայ՝ Փաչարան անունով: Բակը հովանոցաւոր սեղան մը գրաւելով կը փորձեմ խոնջած ու ցրտահար մարմինս վերակենդանացնել եւ մթագնահար հոգիս ու միտքս պայծառացնել:  Կը սկսիմ գրել: Մէկ բաժակը կ’ըլլայ երկու, երկու էջը կ’ըլլայ չորս: Կը գրեմ, որովհետեւ չեմ կրնար չգրել, այնպէս ինչպէս չեմ կրնար ապրիլ առանց երազելու, ատելու կամ սիրելու:
.  Օթեւաններու մէջ գիշերային կեանքը շատ անհետաքրքրական է:

%d bloggers like this: